Vòng G D Em C: hướng dẫn chơi cho người mới

Vòng G – D – Em – C có một thứ mà vòng C – G – Am – F không có: cả bốn hợp âm đều là thế mở, không hợp âm nào phải chặn. Nghĩa là người mới chưa bấm nổi hợp âm F vẫn chơi được trọn vòng này ngay từ tuần đầu.

Và còn một chuyện nữa đáng biết: đây thực ra chính là vòng C – G – Am – F, chuyển sang giọng khác. Hiểu được chỗ đó thì bạn không học hai vòng, bạn học một vòng dùng được ở hai nơi.

1. Vòng này là vòng bạn đã biết, ở giọng khác

Đặt hai vòng cạnh nhau theo thứ tự chơi thì thấy ngay chúng đi giống hệt nhau:

Đọc theo hàng: hợp âm thứ nhất của vòng này ứng với hợp âm thứ nhất của vòng kia, và cứ thế.

Hợp âm thứ ba của cả hai vòng đều là hợp âm thứ — Am ở vòng giọng Đô, Em ở vòng giọng Sol. Ba hợp âm còn lại đều là hợp âm trưởng. Khoảng cách giữa các hợp âm trong vòng cũng y hệt nhau.

Nếu bạn đã tập vòng C G Am F thì tai bạn đã quen chỗ nào đổi hợp âm, chỗ nào vòng quay lại. Việc còn lại chỉ là bốn thế bấm mới. Còn nếu bạn chưa rõ vòng hợp âm là gì và có những vòng nào, đọc trước bài vòng hợp âm Guitar: hiểu và bắt đầu luyện.

Vì sao cùng một vòng mà đổi được sang giọng khác là chuyện của cách đánh số bậc — nằm ở bài riêng về vòng I–V–vi–IV.

2. Vì sao nên biết vòng này, dù đã có vòng kia

Hai lý do, và cả hai đều thực dụng chứ không phải lý thuyết:

• Không hợp âm nào phải chặn. G (320003), D (xx0232), Em (022000) và C (x32010) đều là thế mở. Vòng giọng Đô thì vướng F — một hợp âm chặn — nên nhiều người dừng lại ở đó hàng tháng. Vòng này không có chỗ dừng đó.
• Hát vừa giọng hơn. Vòng này cao hơn vòng giọng Đô. Nhiều bài hát bằng giọng Đô nghe trầm quá so với giọng của bạn, và đổi sang vòng này là vừa ngay, không cần capo.

Nói cách khác: nếu bạn mới chơi được vài tuần, đây mới nên là vòng đầu tiên bạn tập trọn vẹn, chứ không phải vòng giọng Đô.

3. Bốn thế bấm

Ba trong bốn thế bấm nằm gọn ở ba ngăn đầu, chỉ có G phải vươn tay rộng hơn một chút.

• G (320003) — ngón bấm dây 6 ngăn 3 và dây 5 ngăn 2, ngón út bấm dây 1 ngăn 3. Bốn dây giữa buông. Đây là thế cần vươn xa nhất trong vòng.
• D (xx0232) — ba ngón chụm lại thành hình tam giác ở ngăn 2 và 3, chỉ đánh bốn dây mảnh. Không chạm dây 6 và dây 5.
• Em (022000) — hai ngón, dễ nhất trong cả vòng. Đánh được cả sáu dây.
• C (x32010) — thế quen thuộc, không chạm dây 6.

Cả bốn thế này đều có trong bảng hợp âm Guitar đầy đủ, kèm âm mẫu để nghe đối chiếu xem tiếng mình bấm đã sạch chưa.

4. Chỗ vấp: G sang D

Trong vòng này không có hợp âm nào khó bấm, nhưng có một chỗ chuyển khó: G sang D.

Lý do rất cụ thể: hai thế bấm không có điểm bấm nào chung. G trải rộng từ dây 6 sang dây 1; D chụm lại ở ba dây mảnh. Không ngón nào ở lại làm điểm tựa, nên cả bàn tay phải rời đi rồi đặt lại.

Vì vậy đừng mất công tìm "ngón neo" cho cặp này — không có. Tập theo hướng khác:

1. Bấm G, nhìn kỹ hình tay D trước khi nhấc tay, để tay biết nó sẽ đi đâu.
2. Nhấc cả bàn tay lên một chút rồi đặt xuống thành hình D cùng một lúc cả ba ngón, đừng đặt từng ngón một.
3. Lặp lại hai mươi lần thật chậm, chưa cần ra tiếng hay. Mục tiêu là ba ngón chạm dây cùng lúc.

Ba chỗ chuyển còn lại

Ba cặp sau trong vòng đều dễ hơn cặp đầu, nhưng mỗi cặp có một điểm đáng để ý:

• D sang Em. Cả ba ngón rời dây mảnh để sang hai dây trầm. Nghe thì xa nhưng Em chỉ dùng hai ngón nên tay có thừa thời gian. Mẹo: đặt ngón cho Em từ dây 5 trước, dây 4 theo sau.
• Em sang C. Cặp dễ nhất vòng, vì điểm dây 4 ngăn 2 có mặt ở cả hai hợp âm — chỉ đổi ngón giữ nó. Ngón giữa cũng ở nguyên ngăn 2, chỉ nhích từ dây 5 sang dây 4. Luôn có ngón chạm dây nên tay không bị lạc.
• C quay lại G. Nhìn thì như phải bung cả bàn tay, nhưng thực ra hai ngón chỉ trượt sang một dây mà giữ nguyên ngăn: ngón giữa từ dây 4 sang dây 5 vẫn ở ngăn 2, ngón áp út từ dây 5 sang dây 6 vẫn ở ngăn 3. Tập đúng động tác trượt đó thì cặp này nhanh hơn hẳn. Nó rơi vào lúc vòng quay lại từ đầu nên dễ hụt nhịp — tập riêng theo chiều C → G, đừng chỉ tập xuôi cả vòng.

Dồn phần lớn thời gian vào cặp G sang D, nhưng đừng bỏ hẳn ba cặp này — chúng là chỗ vòng bị hụt nhịp khi chạy nhanh.

5. Bài tập theo nhịp

Khi bốn thế bấm đã ra tiếng sạch, mới ghép nhịp:

1. Máy đếm nhịp ở 60 BPM, nhịp bốn phách.
2. Mỗi hợp âm giữ một ô nhịp, đổi vào phách 1 của ô sau.
3. Chưa kịp thì tập một ô đánh — một ô để trống, ô trống dành cho việc chuyển tay, rồi rút dần ô trống đi.
4. Sạch ba lần liên tiếp thì tăng 5 BPM; vấp thì lùi 10 BPM.

Mốc để biết đã xong: chạy trọn vòng ở 80 BPM mà chỗ G sang D không hở ra khoảng lặng nào.

6. Nghe cả vòng chạy

Nghe trước rồi tập sẽ nhanh hơn tập chay, vì tai bạn biết trước chỗ nào hợp âm đổi. Chord player của site mở sẵn đúng vòng G – D – Em – C — bạn không phải tự xếp hợp âm nào, bấm chạy là nghe được ngay trong trình duyệt.

Chỉnh tốc độ đúng bằng con số bạn đang tập rồi đàn theo — đó cũng là cách dễ nhất để phát hiện mình đổi hợp âm sớm hay muộn nửa phách.

Câu hỏi thường gặp

Vòng G D Em C và vòng C G Am F, nên tập vòng nào trước?

Nếu bạn chưa bấm được hợp âm chặn thì tập vòng G D Em C trước, vì cả bốn hợp âm đều là thế mở. Nếu bạn đã qua được F thì tập vòng nào trước cũng được, hai vòng đi giống nhau.

Vì sao chuyển G sang D khó hơn các cặp khác trong vòng?

Vì hai thế bấm không có điểm bấm nào chung: G trải rộng từ dây 6 tới dây 1, còn D chụm ở ba dây mảnh. Không có ngón nào ở lại làm điểm tựa nên cả bàn tay phải dời chỗ.

Hợp âm D của tôi bị tịt dây, sửa thế nào?

Thường do ba ngón chụm quá sát nhau nên đốt ngón chạm sang dây bên cạnh. Dựng các ngón đứng hơn, bấm bằng đầu ngón, và kiểm từng dây một bằng cách gảy rời trước khi đánh cả hợp âm.

Có cần đánh đủ sáu dây ở mọi hợp âm trong vòng không?

Không. D chỉ đánh bốn dây mảnh, C không chạm dây 6. Đánh thừa dây trầm sẽ làm hợp âm nghe đục. Em và G thì đánh được cả sáu dây.

Tôi dùng capo rồi bấm vòng C G Am F thì có giống vòng này không?

Không giống hoàn toàn. Capo ở ngăn 7 với thế bấm vòng C G Am F sẽ cho đúng cao độ của vòng G D Em C, nhưng tiếng đàn sáng hơn và thế bấm vẫn vướng F. Tập thẳng vòng này thì không cần capo mà cũng không phải chặn.